What’s mine is yours : lenen is in!

Wie af en toe overvallen wordt door de vraag of bibliotheken nog een toekomst hebben, kan door het lezen van “What’s Mine Is Yours : how collaborative consumption is changing the way we live” een positieve kijk op de toekomst krijgen. Als je de Amerikaanse auteurs en onderzoekers Rachel Botsman en Roo Rogers mag geloven, leven we midden in een revolutie. Een revolutie waarin een ik-cultuur van overconsumptie door de Millennials of de Generation Y omgekeerd wordt naar een wij-cultuur waarbij het ‘bezitten’ ondergeschikt is aan het ‘beleven’, en waar ‘toegang’ het wint van ‘bezit’.

Collaborative Consumption, a new, emerging economy made possible by online social networks and fueled by increasing cost consciousness and environmental necessity.

Het boek start met een opsomming van enkele effecten van overconsumptie, met onder andere een verwijzing naar deze uitspraak van Viktor Papanek

There are approximately 50 million power drills in American homes. The average power drill is used for no more than 13 minutes in its entire lifetime. This doesn’t make a lot of sense when – as renowned designer Victor Papanek declared – it’s the hole you need, not the drill.

Collaborative Consumption staat voor de trend waarbij traditionele modellen zoals delen, lenen, huren, ruilen, schenken, … via het web een nieuw leven krijgen op een grotere schaal.  In het boek worden 3 verschillende uitingen van Collaborative Consumption beschreven:

  1. Product Service Systems
    “We don’t want the CD, we want the music it plays”.  De nieuwe consument is bereid om te betalen voor ‘toegang’ in plaats van ‘bezit’.
    Bibliotheken worden genoemd als voorbeeld van één van de oudste vormen van Product Service Systems.  Netflix wordt beschreven als voorbeeld van hoe een traditioneel bibliotheekmodel vertaald kan worden naar een online omgeving.
  2. Redistribution Markets
    “Temporary ownership” is in.  De 2de hands- en herverdeelmarkten zijn succesvol met eBay als bekend voorbeeld van hoe producten via het web verschillende levens krijgen.
  3. Collaborative Lifestyles
    Een gezamenlijke levensstijl waarbij fysieke ruimte, ervaring, talent, tijd, … verhandeld of gedeeld worden. Dit uit zich in modellen waar mensen rechtstreeks met andere mensen (peer-to-peer) handel drijven in heel diverse zaken: social-lending, social renting, time-banks, co-working-plekken, couch-surfing, tuin-delen, auto-delen, …

Het peer-to-peer verhandelen kent een groot succes bij deze 3 uitingen van Collaborative Consumption. Meer dan in merken wordt vertrouwen gezocht in wat andere individuen zeggen of aanbieden.  Oude instinctieve ideeën en handelswijzen worden gekoppeld aan nieuwe technologieën.

Het laatste hoofdstuk beschrijft onder de term Design Thinking hoe product & service- designers op deze evoluties kunnen inspelen. Er worden richtlijnen gegeven voor het succesvol uitbouwen van internetplatformen die collaborative consumption ondersteunen: extreem user gedreven, voorzien van gedistribueerde toegang met verschillende participatieniveaus, voortdurende vernieuwing van de interface, structuur aanbrengen door sociale connecties.  De beste platformen zijn onzichtbaar en moeten gebruikers een gevoel geven er alleen te zijn met diegene met wie ze een vertrouwensrelatie willen uitbouwen.

Waarom zou je nu bij het lezen van dit boek positiever worden over de toekomst van bibliotheken? Enkele losse bedenkingen:

  • Bibliotheken verschaffen toegang tot muziek, literatuur, informatie, film, ….
  • Mensen uiten hun imago niet meer alleen via een boeken- of muziekkast in de huiskamer.  Sociale netwerken zijn een publiek uitstalraam waar gecommuniceerd wordt over wat iemand gelezen, beluisterd of bekeken heeft. Praten over een boek, een film, … is een ervaring die in toenemende mate belangrijker geacht wordt dan een boek bezitten. “You are what you share”
  • Bibliotheken hebben een netwerk van leden.  Leden kunnen erkenning krijgen via dit lidmaatschap.“You are what you join”
  • Bibliotheken geven verschillende levens aan een product
  • Bibliotheken voorzien naast producten in diensten en ervaringen
  • Bibliotheken voorzien in ruimte waar mensen kunnen samenkomen om te lezen, muziek te beluisteren, op internet te surfen, om te werken of te studeren, … “een Third place

De trend om samen te studeren is in vele bibliotheken al merkbaar. In het boek wordt deze trend nog maar het begin genoemd van een revolutie waar mensen massaal op zoek gaan naar een third place waar het nuttige gekoppeld wordt aan het sociale: wasserettes met gratis wifi, een koffiebar en kunstwerken, gedeelte kantoorruimten voor zelfstandigen, …  .

Een goede vertaling van offline bibliotheekdiensten naar een online webomgeving is een belangrijk uitdaging voor de toekomst.  Het Design Thinking-proces “define, research, ideate, prototype, choose, implement, and learn” bestaat maar als het herhaald wordt.

Dit boek en de bijhorende website zijn een aanrader voor iedereen die nadenkt over hoe je als bedrijf, organisatie of netwerk kunt inspelen op de trend van collaborative consumption.

Ook verschenen in: META 2011/8

Also read...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>